Szukamy osób z całej Polski, które pomogą w terenowym zbiorze liści pospolitych roślin łąkowych. Zebrany materiał trafi do badań genetycznych prowadzonych w ramach europejskiego projektu GenGrassRestore. Nie musisz być zawodowym botanikiem ani botaniczką — ważne są dokładność, uważność i gotowość do pracy według instrukcji.
Czym jest GenGrassRestore?
GenGrassRestore to ogólnoeuropejskie badania genetyczne roślin łąkowych. W Polsce projekt prowadzą naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz Uniwersytetu Wrocławskiego.
Celem projektu jest zbadanie zmienności genetycznej roślin łąkowych w Europie, aby lepiej rozumieć, jak chronić i odtwarzać cenne siedliska przyrodnicze.
Dlaczego to ważne?
Nie każda populacja tego samego gatunku jest taka sama. Rośliny z różnych regionów mogą być przystosowane do innych warunków: gleby, wilgotności, klimatu czy historii użytkowania danego miejsca. Ta wiedza ma ogromne znaczenie w ochronie przyrody i renaturyzacji. Pomaga odpowiedzieć na bardzo praktyczne pytania: skąd zbierać nasiona, jak daleko można je przenosić i jak odtwarzać łąki tak, by nie tracić ich lokalnej różnorodności.
Dziś w Polsce wciąż brakuje praktycznych wytycznych dotyczących pochodzenia nasion dzikich roślin łąkowych. W praktyce często sieje się wszystko wszędzie, a nasiona pochodzące z lokalnych populacji są prawie niedostępne.
Gdzie będą prowadzone zbiory?
Zbiory materiału roślinnego będą prowadzone w 56 obszarach poborowych rozmieszczonych na terenie całej Polski. Każdy z nich obejmuje określony region, w którym wolontariuszki i wolontariusze będą szukać odpowiednich stanowisk łąkowych.
Link do mapy google: https://www.google.com/maps/d/u/2/edit?mid=11e5O3WB02BzVCoVMILjCPYDyxXLHPMU&usp=sharing
W formularzu zgłoszeniowym zaznaczysz, z których możesz realnie zbierać materiał. Nie trzeba działać w całym województwie — ważne jest wskazanie tych miejsc, do których możesz dojechać i w których da się przeprowadzić prace terenowe zgodnie z instrukcją.
Szukamy przede wszystkim osób, które mają dostęp do dobrze zachowanych łąk lub pastwisk. Nie chodzi o przydroża, trawniki miejskie ani zieleń urządzoną, ale o siedliska łąkowe, które mogą mieć znaczenie dla badań nad lokalnymi populacjami roślin.
Na czym będzie polegał wolontariat?
Zadanie będzie polegało na odnalezieniu wskazanych gatunków roślin łąkowych, zebraniu niewielkiej ilości liści zgodnie z instrukcją, opisaniu próbek oraz udokumentowaniu stanowiska. W późniejszym etapie projektu potrzebny będzie również zbiór nasion wybranych gatunków. Będzie to osobne zadanie, realizowane w odpowiednim terminie fenologicznym, kiedy rośliny wydadzą dojrzałe nasiona.
Wolontariuszki i wolontariusze otrzymają szczegółową metodykę, listę gatunków, materiały do zabezpieczenia próbek oraz instrukcję korzystania z aplikacji iNaturalist.
To nie jest tylko spacer po łące — to ważna praca terenowa, w której liczy się dokładność. Od poprawnego rozpoznania gatunku, opisania próbki i zapisania lokalizacji zależy wartość materiału, który trafi później do analiz genetycznych.
Chcesz się zgłosić? Wypełnij formularz rekrutacyjny:
https://forms.gle/3gQ1dtNrVFrCSqUy7
Jakich gatunków będziemy szukać?
W projekcie zbierany będzie materiał z 20 pospolitych gatunków roślin łąkowych:
- Achillea millefolium – krwawnik pospolity
- Agrimonia eupatoria – rzepik pospolity
- Anthoxanthum odoratum – tomka wonna
- Arrhenatherum elatius – rajgras wyniosły
- Campanula patula – dzwonek rozpierzchły
- Centaurea jacea – chaber łąkowy
- Filipendula ulmaria – wiązówka błotna
- Galium mollugo – przytulia biała / właściwa grupa
- Knautia arvensis – świerzbnica polna
- Lathyrus pratensis – groszek łąkowy
- Leontodon hispidus – brodawnik zwyczajny
- Leucanthemum vulgare – złocień właściwy
- Lychnis flos-cuculi – firletka poszarpana
- Pimpinella saxifraga – biedrzeniec mniejszy
- Plantago lanceolata – babka lancetowata
- Prunella vulgaris – głowienka pospolita
- Ranunculus acris – jaskier ostry
- Silene vulgaris – lepnica rozdęta
- Tragopogon pratensis – kozibród łąkowy
- Vicia cracca – wyka ptasia
Nie musisz znać wszystkich tych gatunków. W formularzu zaznacz, które z nich potrafisz rozpoznać, a osobom zakwalifikowanym przekażemy dodatkowe materiały i instrukcje.
Kogo szukamy?
Nie musisz być zawodowym botanikiem ani botaniczką. Ważniejsze są uważność, dokładność, gotowość do nauki i chęć pracy według instrukcji.
Szczególnie zapraszamy osoby, które:
- rozpoznają przynajmniej część pospolitych roślin łąkowych,
- lubią pracę w terenie,
- mają możliwość dojazdu na łąki lub pastwiska w swoim regionie,
- potrafią uważnie dokumentować obserwacje,
- mogą korzystać ze smartfona z aparatem i lokalizacją GPS,
- są gotowe przygotować i odesłać próbki zgodnie z instrukcją.
Częścią zadania będzie także dokumentowanie obserwacji w aplikacji iNaturalist – wykonanie zdjęcia rośliny, zapisanie lokalizacji, podanie numeru stanowiska i dodanie obserwacji do projektu.
Co zapewniamy?
Osoby zakwalifikowane do udziału otrzymają:
- możliwość współtworzenia jednej z pierwszych tak szerokich baz danych dotyczących zmienności genetycznej roślin łąkowych w Europie,
- szczegółową instrukcję działania i listę gatunków, informacje o obszarach zbioru,
- zestaw do przygotowania i zabezpieczenia próbek,
- wsparcie organizacyjne w razie pytań czy wątpliwości.
Zależy nam na tym, aby każda osoba wiedziała, na czym polega zadanie, zanim zdecyduje się na udział. Badania terenowe wymagają staranności, ale są też świetną okazją, by realnie wesprzeć naukę i ochronę polskich łąk.
Jak się zgłosić?
Wypełnij formularz zgłoszeniowy i wskaż, w których obszarach Polski możesz prowadzić prace terenowe.
Po analizie zgłoszeń skontaktujemy się z wybranymi osobami i przekażemy dalsze informacje.
Formularz zgłoszeniowy: https://forms.gle/3gQ1dtNrVFrCSqUy7
Dziękujemy wszystkim, którzy chcą dołożyć swoją cegiełkę do badań nad przyszłością polskich łąk. Dzięki wspólnemu zaangażowaniu możemy lepiej chronić rodzime rośliny, lokalne populacje i siedliska, od których zależy ogromna część naszej różnorodności biologicznej.
